ALI KAYA
Yeni modelle çoğu göçmen için mevcut beş yıllık kalıcı oturum süresinin 10 yıla çıkarılması öngörülüyor. Yüksek gelir elde edenler ve belirli kamu hizmetlerinde çalışanlar için daha kısa süreler korunurken, mülteciler ve düzensiz yollarla ülkeye gelenler açısından çok daha uzun bekleme süreleri gündeme getiriliyor.
Mülteciler için 20, küçük tekneyle gelenlere 30 yıl
Yeni düzenlemenin en tartışmalı başlıklarından biri mültecilerin kalıcı oturum hakkı. Hükümet, temel koruma statüsünde kalan mülteciler için 20 yıllık bir bekleme süresi öngörüyor. Çalışma ve eğitim yoluna geçebilenlerin bu süreyi azaltabilmesi planlanıyor.
Güvenli ve yasal kabul yollarından gelen mülteciler için ise daha kısa bir oturum yolu öngörülüyor. Küçük teknelerle Manş Denizi’ni geçerek ülkeye gelenler için ilave yaptırımlar uygulanması ve bekleme süresinin 30 yıla kadar çıkması gündemde.
Bu yaklaşım, mültecilere sağlanan uluslararası korumanın giderek daha fazla çalışma, ekonomik katkı ve göç güzergâhı üzerinden değerlendirilmesi anlamına geliyor.
Kalıcı oturumda ekonomik katkı ölçütü
Yeni modelde çoğu göçmen için 10 yıllık süre temel alınacak. Yıllık 50 bin 271 sterlin ve üzeri kazananlar ile belirli sağlık ve eğitim çalışanları beş yılda, 125 bin 141 sterlin ve üzeri kazananlar ise üç yılda kalıcı oturuma başvurabilecek.
Başvuru sahiplerinden güçlü İngilizce yeterliliği, Ulusal Sigorta Katkı Payı ödemeleri, temiz sabıka kaydı ve devlete borçlarının bulunmaması gibi şartları yerine getirmeleri istenecek.
Böylece kalıcı oturum hakkı, yalnızca ülkede yasal olarak geçirilen süreye değil, kişinin gelirine ve ekonomik katkısına da bağlanıyor.
Bakım çalışanlarına yönelik düzenlemede geri adım
Hükümetin ilk önerisinde bakım sektöründe çalışan bazı göçmenler için 15 yıllık bekleme süresi gündeme gelmişti. Sendikaların, bakım sektörü temsilcilerinin ve İşçi Partisi milletvekillerinin itirazlarının ardından hükümet bu alanda değişikliğe gitti.
Belirli koşulları karşılayan ve Mayıs 2025’ten önce İngiltere’de bakım çalışanı olarak işe başlayan kişiler için beş yıllık kalıcı oturum yolu korunacak.
Bu gelişme, hükümetin göçmen emeğine ihtiyaç duyduğu sektörlerde uzun bekleme sürelerinin yaratabileceği personel sorunlarına ilişkin tartışmaları da gündeme taşıdı.
Göçmenlerin geleceği yeniden tartışılıyor
İngiltere hükümeti yeni politikayı göç sistemini kontrol altına almak, kamu hizmetleri üzerindeki baskıyı azaltmak ve göçmenlerin ekonomik katkısını artırmak gerekçeleriyle savunuyor.
Ancak yeni modelin mülteciler, düşük ücretli çalışanlar ve aileleri üzerindeki etkileri tartışma konusu. Uzun süreli geçici oturumlar, aile birleşimi, çalışma hayatında güvencesizlik ve toplumsal yaşama katılım gibi başlıklarda yeni sorunlar doğurabileceği yönünde eleştiriler bulunuyor.
Hükümetin açıkladığı modelin ayrıntılarının göçmenlik kurallarına nasıl aktarılacağı ve mevcut oturum yollarında bulunan kişilere hangi geçiş hükümlerinin uygulanacağı da önemini koruyor.
İngiltere’de kalıcı oturum hakkının giderek ekonomik katkı ve göç politikası üzerinden yeniden tanımlanması, göçmenlerin hakları ve ülkedeki gelecekleri konusunda yeni bir tartışma başlatmış durumda.
