İskoç Ulusal Partisi’nin (SNP) Gazze’de “acil ateşkes” çağrısıyla 21 Şubat’ta sunduğu önergeyi oylamak üzere toplanan milletvekilleri ve oylama sonucunu merakla bekleyen insanlar “tam bir kaosa” tanık oldu.

Ana muhalefet İşçi Partisi bir değişiklik önergesiyle “acil insani ateşkes” çağrısının oylanmasını istedi. Hükümet ayrı bir önergeyle “acil insani ara” çağrısını gündeme getirdi.

Avam Kamarası Başkanı Lindsay Hoyle, hem İşçi Partisi’nin hem de hükümetin değişiklik önergesini tartışmaya açma kararı alınca, parlamento prosedüründen saptığı gerekçesiyle eleştirildi.Hükümet önergesini geri çekti ve Muhafazakar Parti milletvekilleri parlamentoyu terk etti.SNP de kendi önergesini tartışma fırsatı verilmediği için oylamadan çekildi.

Bunun üzerine İşçi Partisi’nin “acil insani ateşkes” önergesi oylanmadan kabul edilmiş oldu. Ancak kararın bağlayıcı özelliği bulunmuyor. Hoyle, niyeti dışında oylamanın bu şekilde sonuçlanmış olmasından üzüntü duyduğunu dile getirdi.

Tartışmalar süresince Parlamento meydanında toplanan kalabalık bir kitle Gazze’de savaşın son bulması ve acil ateşkes ilan edilmesi talebiyle gösteri yaptı.

Ertesi gün de devam eden tartışmalarda ise Hoyle, savaş karşıtlarının milletvekillerine yönelik tehditlerinden haberdar olup onların can güvenliğinden endişe duyduğu için bu kararı aldığını iddia etti.

İsrail’in Gazze’deki saldırılarına karşı Filistinlilere destek gösterileri, iktidarı ve muhalefetiyle, ana akım medyası ve parlamento gibi temel kurumlarıyla topluma ve siyasete karşı tehdit oluşturuyormuş gibi gösteriliyor.

Milletvekillerinin fiziksel tehditlerle karşı karşıya olduğu söylemiyle Britanya’nın üçüncü büyük partisi olan SNP’nin ateşkes önergesi oylatılmıyor.

Muhafazakâr ve İşçi Partisi’nin İsrail’e verdiği destek ayrıca halkın protesto hakkına ve ifade özgürlüğüne karşı kısıtlamalara yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda parlamento üzerinden “demokratik” iddiasıyla yapılan oylamaların bile önü kapatılıyor.

Savaşa karşı çıkanlar, ateşkes ve barış isteyenler, eski içişleri bakanı Suella Braverman’ın deyimiyle “nefret göstericileri” ve tehlikeli insanlar olarak yansıtılıyor.

Savaşa karşı hareketi örgütleyen Stop the War grubunun da ısrarlı girişimleriyle İngiltere’de halk neredeyse beş aydır düzenli olarak gösterilere katılmaya devam ediyor.

Hükümetin silahlanma ve yurtdışındaki savaş destekçiliği ile ülke içindeki kemer sıkma politikalarının el ele gittiği, İsrail ya da Ukrayna için silahlanmaya harcanan her kuruşun, okullar, hastaneler, maaşlar ya da sosyal yardımlardan kesildiği gerçeği de ortada duruyor.

İngiltere, mülteci botlarını durdurmak için AB’nin sınır bekçisi Frontex ile anlaşma imzalarken, özel jetlerle gelenlerin kontrol edilmeden ülkeye alındığını açıklayan müfettiş ise görevden alındı.

İngiltere İçişleri Bakanlığı, geçtiğimiz hafta Avrupa Birliği Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) ile “Yasa dışı göç ve sınır ötesi suçlarla mücadele” adı altında iş birliği anlaşması imzalandığını duyurdu. İçişleri Bakanı James Cleverly de, anlaşmanın insan kaçakçılığı, organize suçlar ve “yasa dışı” göçle mücadelede sınır güvenliğinin sağlanması ile Manş Denizi’ni geçen küçük botların durdurulmasında çok önemli bir adım olduğunu savundu.

Bakan Cleverly birkaç gün önce ise “Bağımsız Sınırlar ve Göçmenlik Baş Müfettişi” David Neal’i “Basına açıklama yaparak İçişleri Bakanlığının çalışma kurallarını ihlal ettiği” gerekçesiyle görevinden almasıyla gündeme gelmişti. Başmüfettiş Neal’in kovulmasına neden olan açıklamaları ise, İngiltere’nin sınır güvenliği ve göç politikasının hiç de öyle Bakanın anlattığı gibi olmadığını ortaya koymuştu.

JETLERLE GELENLERE PASAPORT KONTROLÜ YOK

Neal, The Daily Mail gazetesine yaptığı açıklamada, London City Havaalanına özel jetlerle gelen ve hatta “yüksek riskli” olarak sınıflandırılan uçuşların sadece yüzde 20’sinin güvenlik kontrolünden geçerek ülkeye girdiğini söyledi. Bu oran geçen yıl Londra City Havaalanına iniş yapan ve yüksek riskli olarak tanımlanan 543 uçuşun yolcularının hiçbir pasaport kontrolüne tabi tutulmadığı anlamına geliyor. David Neal tek bir havaalanında tespit ettikleri ve binlerce kişinin pasaport kontrollerinden geçmeden ülkeye giriş-çıkış yapabildiği bu durumun özel uçakların iniş yaptığı diğer havalimanlarında da olabileceğinden endişe duyduğunu söyledi.

Neal, görevden alınmasının ardından The Times gazetesine verdiği demeçte ise, şimdiye kadar yazdığı 15 teftiş raporunun hasır altı edilmesi nedeniyle basına açıklama yapmak zorunda kaldığını söyledi. Neal “Bunların açıklanmasının kamuoyunun yararına olduğunu düşündüğüm için yapmak mecburiyetinde kaldığım şeyi yaptım” dedi.

İçişleri Bakanlığı, Neal’in iddialarını yalanladı ancak 2011 yılında da benzer bir skandal manşetlerde yer almıştı. Birleşik Krallık Sınır Teşkilatından sızdırılan e-postalar, dönemin İçişleri Bakanı TheresaMay’in talimatıyla özel jetlerle seyahat edenler için sınır kontrollerinin gevşetildiği benzer bir uygulamanın yapıldığını ortaya sermişti.

İngiltere’de Muhafazakâr Parti son 13 yıllık iktidarı döneminde demokratik hak ve özgürlükler ile sendikal hakların kısıtlanmasına yönelik sayısız yasa çıkarttı. MuhafazakârParti çıkarttığı tüm baskıcı yasalara rağmen engelleyemediği sokaktaki mücadeleyi kısıtlamak ve sokakları yoksullara yasaklamak için bir yasa da çıkartmaya hazırlanıyor.

Muhafazakâr Parti geçen yılın Kasım’ında parlamentoya sunduğu Ceza Adaleti Yasa Tasarısı (Criminal Justice Bill)’na yeni eklemeler yaparak polisin protestolara müdahale yetkisini daha da arttırmak, barışçıl protestoları dahi engellemek istiyor. Polisin yetkilerini arttırmak için iki yıl önce çıkarttığı Polis Suç ve Ceza Yasası (Polis Crime and Sentecing Act 2022 )’nı yeterli bulmayan Muhafazakar Parti, eksikliklerini Ceza Adaleti Yasa Tasarısı’na ekleyerek tamamlamaya çalışıyor. Yasa tasarısına protestoları etkisizleştirmek için eklenmesi önerilen tedbirler arasında; polise yüzünü kapatan göstericileri tutuklama yetkisi verilmesi, işaret fişeği ya da piroteknik kullanımının yasaklanması ve ulusal anıtlara tırmanmanın suç sayılması var.

Geçen yılın Ekim ayından buyana Filistin ile dayanışmak için Londra’da yapılan hemen hemen her yürüyüşte, yürüyüşe katılanların haklarını kısıtlamak ve polisin gücünü, yetkisini daha fazla hissettirmek ve daha fazla baskı kurmak için polis, mevcut yasaların çeşitli maddelerini uygulamaya koydu. Geçici olarak uygulamaya konan maddeler arasında; polise yürüyüş güzergâhını terk edenleri tutuklama yetkisi veren 1986 tarihli Kamu Düzeni Yasası’nın 12. Maddesi, ulusal altyapı kapsamında tanımlanan bina, tesis, yol gibi yapıların işletilmesinin engellemeye yönelik girişenleri tutuklama yetkisi veren 2023 tarihli Kamu Düzeni Yasası’nın 7. Maddesi, yüzünü maske ile kapatanların tutuklanmasına yetki veren 1994 tarihli Suç Adalet ve Kamu Düzeni Yasası’nın 60AA Maddesi, yürüyüşler sonrasında göstericileri dağıtma yetkisi veren 2014 tarihli Anti-Sosyal Davranış, Suç ve Polis Yasası’nın 35. Maddesi var. Polisin her türlü yasağı ve baskıyı uygulaması için yeterince yasa olmasına rağmen muhafazakârların hâlâ yeni yasalar çıkartmaya çalışması, şimdilerde Filistin ile dayanışma eylemleri öncesinde ise iklim krizine karşı ve ırkçılığa karşı mücadele edenlerin kitlesel gösteri ve eylemleri ile hayat pahalılığına karşı son iki yıl içinde gerçekleşen sayısız grev ve gösterilerden duyulan korkudan kaynaklanıyor olsa gerek.

Sokakta yatmak da suç olacak

Görüşülmekte olan Ceza Adaleti Yasa Tasarısı’na bir itiraz da evsizlere yardımcı olmak için çalışmalar yapan Crisis Vakfı’ndan geldi. Tasarıda, İngiltere ve Galler’de polise ile yerel belediyelere sokakta yatan evsizlere karşı uygulayacağı yeni yetkiler de mevcut. Tasarının yasalaşması halinde sokakta yatan evsizler, evsiz oldukları için 2 bin 500 sterline kadar para cezasına çarptırılabilecek, yerlerinden edilebilecek ve hatta tutuklanabilecek. Crisis Vakfı, tasarıdaki adaletsizliğe dikkat çekmek için bir açıklama yaptı. Crisis, ‘‘Hiçbirimiz evsiz olduğumuz için suçlanmamalıyız. Yoksulluk insanları evsizliğe itmektedir ve 2024 yılında evsizliğin var olması Hükümet politikasının bir başarısızlığıdır. Bu yasa tasarısı, hepimizi güvende tutması gereken bir sistem tarafından başarısızlığa uğratılanları kriminalize edecek ve insanlıktan çıkaracaktır.’’ bu açıklama ile evsizlerin zor durumda bırakacak yasaya karşı çıkılmasını talep etti.

İngiltere ve Galler’de sokakta yatmak 1824 yılından beri suç sayılmakta. Yoksulluğun ve sokakta yaşayanların rekor düzeyde olduğu bir dönemde çıkartılan ‘Serserilik Yasası’’ polise sokakta yatanları uzaklaştırılmaları ve 1000 sterline kadar cezalandırılmaları yetkisi veriyor.  Bu yasaya karşı başta Crisis olmak üzere evsizlikle mücadele edenlerin on yıllarca verdikleri mücadele sonrasında parlamento, yaklaşık iki yıl önce yasanın yürürlükten kaldırılması kararı aldı. Ama alınan bu karar hala yürürlüğe konmuş değil, yani teknik olarak sokakta yatmak hala İngiltere ve Galler’de bir suç. Eğer tasarı yasallaşırsa ‘rahatsızlık veren’ durum olarak tanımlanan sokakta yatma/yaşama kriminal bir suç olacak. Tasarı kapı önlerinde yatanları, ‘aşırı kokanları’’ ya da sokakta yatma potansiyeli olan herkesi ‘‘rahatsızlık veren’’ kategorisine alıyor. Yani sadece sokakta yaşamak zorunda kalanlar değil, görünüşü, kokusu ve davranışları ile ‘‘rahatsızlık verme’’ ihtimali olan herkes suçlu ilan edilebilecek.  

Muhafazakârların yasalaştırmaya çalıştığı Ceza Adaleti Yasa Tasarısı da daha önce çıkartmış olduğu yasalar gibi, suçun nedenlerini ortadan kaldırmaya değil, uyguladığı politikalara itiraz edenleri ve bu politikaların kurbanları olanları cezalandırmak. Giderek ağırlaşan çalışma ve yaşam koşulları, yaygınlaşan savaş ve çatışmalar, ırkçılık ve ayrımcılık, doğanın talanı ve iklim krizini önlemek için alınan kararların uygulanmaması önümüzdeki dönem kitlesel eylem ve gösterileri kaçınılmaz kılmakta. Ve öyle görünüyor ki İngiltere ve Galler’de işçi ve emekçiler, iktidara kim gelirse gelsin bu çıkartılan yasalardan dolayı talepleri için daha fazla bedel ödemek zorunda kalacak. Ama nasıl ki yüz yıllardan beri çıkartılan hiçbir ferma ve yasa halkın mücadelesini ve hak arayışını engellemeye yetmediyse bu yasalarda giderek keskinleşecek olan mücadeleyi engellemeye yetmeyecektir.